UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG

HẢI DƯƠNG
LỚP

1

LỜI NÓI ĐẦU
Các em học sinh yêu quý!
Cuốn Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Hải Dương – Lớp 1 sẽ là người
bạn đồng hành cùng các em trong tìm hiểu, khám phá về quê hương
Hải Dương.
Tài liệu gồm 6 chủ đề:
– Cảnh quan xung quanh em;
– Nghề truyền thống quê hương em;
– Di tích lịch sử – văn hoá tỉnh Hải Dương;
– Nhân vật tiêu biểu của tỉnh Hải Dương;
– Lễ hội truyền thống tỉnh Hải Dương;
– Truyền thống tương thân, tương ái.
Mỗi chủ đề gồm các hoạt động bổ ích và lí thú, gần gũi với cuộc
sống hằng ngày tại nơi em sinh sống. Từ đó, các em cảm nhận được
vẻ đẹp của quê hương; yêu, tự hào về quê hương của mình; có ý thức
trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ và làm đẹp thêm quê hương.
Việc học tập thực sự có ý nghĩa khi các em vận dụng những điều
đã học để thực hiện những việc làm phù hợp với năng lực, góp phần
xây dựng quê hương Hải Dương ngày càng tươi đẹp.
Chúc các em luôn vui khoẻ và tiến bộ!

2

GIẢI THÍCH BIỂU TƯỢNG

KHỞI ĐỘNG, KẾT NỐI

KHÁM PHÁ

LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH

VẬN DỤNG, MỞ RỘNG

Tạo tâm thế tươi vui, tích
cực để dẫn vào chủ đề
học mới.
Học sinh tham gia các
hoạt động học tập, trải
nghiệm, tương tác; sử
dụng trực giác, trí tưởng
tượng sáng tạo để tìm
tòi, phát hiện ra kiến
thức mới.
Học sinh củng cố, bổ
sung kiến thức và rèn
luyện các kĩ năng theo
yêu cầu của chủ đề học.
Học sinh phát huy khả
năng sáng tạo, vận dụng
kiến thức và kĩ năng đã
học để giải quyết các
tình huống, vấn đề gắn
với thực tiễn cuộc sống.

Hãy bảo quản, giữ gìn cuốn tài liệu này để dành tặng
các em học sinh lớp sau nhé!
3

MỤC LỤC
Lời nói đầu ................................................................................ 2
Giải thích biểu tượng ................................................................... 3
Mục lục ..................................................................................... 4
Chủ đề 1. Cảnh quan xung quanh em............................................. 5
Chủ đề 2. Nghề truyền thống quê hương em ................................... 11
Chủ đề 3. Di tích lịch sử – văn hoá tỉnh Hải Dương ........................... 16
Chủ đề 4. Nhân vật tiêu biểu của tỉnh Hải Dương ............................ 22
Chủ đề 5. Lễ hội truyền thống tỉnh Hải Dương.................................. 26
Chủ đề 6. Truyền thống tương thân, tương ái................................... 32

Tài liệu có sử dụng hình ảnh do các tổ chức cung cấp
Tên

Hình

Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Hải Dương

Trang 16 hình 2; trang 17 hình 3,
4, 5; trang 18 hình 8; trang 23
hình 2, 4; trang 26 hình 1, 2; trang
27 hình 1, 2, 3; trang 28 hình 1, 2,
3, 4; trang 31 hình 1.

Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Chí Linh

Trang 6 hình 1, 2, 3.

Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Gia Lộc

Trang 7 hình 3.

Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Kinh Môn

Trang 8 hình 5; trang 11 hình 1.

Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Hà

Trang 11 hình 2.

Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Bình Giang

Trang 16 hình 1.

Ban quản lý Khu di tích văn miếu Mao Điền

Trang 28 hình 5, 6.

Trường tiểu học Lý Tự Trọng (Thành phố Hải Dương) Trang 33 hình 1.
Trường tiểu học Tam Kỳ, huyện Kim Thành

Trang 33 hình 2.

Trường tiểu học Nguyễn Trãi (Thành phố Hải Dương) Trang 33 hình 3.

Ban Biên soạn xin trân trọng cảm ơn.

4

CẢNH
QUAN
XUNG
QUANH
CHỦ
QUAN
XUNG
QUANH
EMEM
CHỦ
ĐỀĐỀ1 1CẢNH
KHỞI ĐỘNG, KẾT NỐI
1. Nghe bài hát Nhớ về Hải Dương (tác giả Trần Minh).
2. Bài hát nhắc tới địa danh nào của tỉnh Hải Dương?

KHÁM PHÁ
1. Quan sát hình ảnh dưới đây và cho biết:
– Tên một số cảnh vật có trong hình.
– Hình nào chụp cảnh thành thị, hình nào chụp cảnh nông thôn?

Hình 1. Nhà thi đấu thể dục thể thao,
tỉnh Hải Dương

Hình 2. Cánh đồng lúa, huyện Kim Thành

5

2. Tìm hiểu việc làm bảo vệ cảnh quan xung quanh em.

Hình 1

Hình 2

Hình 3
– Kể thêm những việc làm bảo vệ cảnh quan mà em biết.
6

LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
1. Chỉ ra biểu tượng phù hợp với các hình dưới đây:

nông thôn
thành thị

Hình 1. Cổng làng tiến sĩ Mộ Trạch,
huyện Bình Giang
nông thôn
thành thị

Hình 2. Khu trung tâm
thành phố Chí Linh

nông thôn
thành thị

Hình 3. Làng quê huyện Gia Lộc
7

nông thôn
thành thị

Hình 4. Làng quê huyện Nam Sách

nông thôn
thành thị

Hình 5. Thị xã Kinh Môn

nông thôn
thành thị

Hình 6. Vườn vải thiều, huyện Thanh Hà
8

2. Xác định việc làm bảo vệ cảnh quan trong các tranh dưới đây:

Hình 1

Hình 2

Hình 3
9

VẬN DỤNG, MỞ RỘNG
1. Sưu tầm tranh, ảnh về cảnh quan quê hương em.

2. Chia sẻ về tranh, ảnh em đã sưu tầm.

Đây là bức tranh vẽ
cổng làng văn hoá Kim Húc
huyện Ninh Giang...

10

CHỦ ĐỀ 2 NGHỀ TRUYỀN THỐNG QUÊ HƯƠNG EM
KHỞI ĐỘNG, KẾT NỐI
Nghe bài hát Cháu yêu cô chú công nhân (Nhạc và lời: Hoàng Văn Yên).

KHÁM PHÁ
1. Quan sát các hình ảnh và thực hiện yêu cầu:
– Kể tên một số nghề truyền thống ở tỉnh Hải Dương.
– Cho biết nơi em ở có nghề truyền thống nào?

Hình 1. Nghề trồng hành tỏi
thị xã Kinh Môn

Hình 2. Nghề trồng vải thiều
huyện Thanh Hà

Hình 3. Nghề làm bánh đậu xanh
thành phố Hải Dương

Hình 4. Nghề làm bánh gai,
bánh gấc huyện Ninh Giang
11

Hình 5. Nghề làm bánh đa
xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện

Hình 6. Nghề làm giày da
xã Hoàng Diệu, huyện Gia Lộc

Hình 7. Nghề chạm khắc gỗ
xã Lương Điền, huyện Cẩm Giàng

Hình 8. Nghề chế tác vàng bạc
xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang

Hình 9. Nghề làm gốm Chu Đậu
xã Thái Tân, huyện Nam Sách

Hình 10. Nghề thêu ren xã Hưng Đạo,
huyện Tứ Kỳ

12

2. Quan sát các hình ảnh sau và thực hiện yêu cầu:
– Kể tên một số sản phẩm của nghề truyền thống quê hương em.
– Kể tên sản phẩm trong hình mà gia đình em đã sử dụng hoặc em biết.

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4

Hình 5

Hình 6
13

Hình 7

Hình 8

Hình 9

Hình 10

LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
Tham gia trò chơi Đoán tên sản phẩm và nghề truyền thống.

Tranh

14

VẬN DỤNG, MỞ RỘNG
1. Vẽ tranh về nghề truyền thống mà em thích nhất.

2. Giới thiệu bức tranh về nghề truyền thống em vẽ.
Gợi ý
– Bức tranh vẽ về nghề truyền thống gì?
– Nghề truyền thống đó ở đâu?
– Sản phẩm của nghề truyền thống đó là gì?

Tớ đã vẽ tranh về
nghề làm gốm Chu Đậu
ở xã Thái Tân...

15

CHỦ ĐỀ 3 DI TÍCH LỊCH SỬ – VĂN HOÁ TỈNH HẢI DƯƠNG
KHỞI ĐỘNG, KẾT NỐI
Nghe bài hát về quê hương.

KHÁM PHÁ
1. Quan sát hình ảnh các di tích lịch sử – văn hoá sau:
– Nghe giới thiệu về các di tích lịch sử – văn hoá ở tỉnh Hải Dương.
– Kể tên các di tích lịch sử – văn hoá mà em biết.

Hình 1. Văn miếu Mao Điền
huyện Cẩm Giàng

16

Hình 2. Chùa Minh Khánh
huyện Thanh Hà

Hình 3. Đền Quát
huyện Gia Lộc

Hình 4. Đình Đinh Văn Tả
thành phố Hải Dương

Hình 5. Chùa Nhẫm Dương
huyện Kinh Môn
17

Hình 6. Chùa Trăm Gian
huyện Nam Sách

Hình 7. Đền thờ Khúc Thừa Dụ
huyện Ninh Giang

Hình 8. Đình Đông
huyện Thanh Miện
18

2. Tìm hiểu việc làm để bảo vệ di tích lịch sử – văn hoá.

Hình 1

Hình 2

Hình 3
– Kể thêm những việc cần làm để bảo vệ di tích lịch sử – văn hoá.
19

LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
1. Nêu tên một di tích lịch sử – văn hoá ở tỉnh Hải Dương mà em đã
được học.
Đây là...

2. Lựa chọn hình ảnh thể hiện việc làm đúng khi đến khu di tích
lịch sử – văn hoá.

20

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4

VẬN DỤNG, MỞ RỘNG
1. Sưu tầm tranh, ảnh về một di tích lịch sử – văn hoá ở tỉnh Hải
Dương mà em biết.

2. Tập làm hướng dẫn viên du lịch.

21

CHỦ ĐỀ 4 NHÂN VẬT TIÊU BIỂU CỦA TỈNH HẢI DƯƠNG
KHỞI ĐỘNG, KẾT NỐI
Nghe kể chuyện: Mạc Đĩnh Chi – Bông sen trong giếng ngọc.

Hình 1

Hình 2

Hình 3
22

KHÁM PHÁ
1. Quan sát hình ảnh và thực hiện các yêu cầu sau:
– Nghe giới thiệu về một số nhân vật tiêu biểu của tỉnh Hải Dương.
– Kể tên những nhân vật tiêu biểu của tỉnh Hải Dương mà em biết.

Lưỡng quốc
Trạng nguyên
Mạc Đĩnh Chi

Danh nhân
Nguyễn Trãi

2. Kể chuyện về nhân vật tiêu biểu của tỉnh Hải Dương.
– Nghe đọc đoạn đối thoại giữa các bạn.
– Đóng vai, kể lại một số lời mà em đã nghe được.
Tớ ở Nam Sách. Quê tớ có
Lưỡng quốc Trạng nguyên
Mạc Đĩnh Chi...

Tớ ở Chí Linh. Quê tớ có
Danh nhân Văn hoá thế giới
Nguyễn Trãi...

23

LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
1. Ghép thẻ chữ với hình danh nhân tương ứng.
Quê ở
Chí Linh

Danh nhân
văn hoá thế giới

Quê ở
Nam Sách

Lưỡng quốc
Trạng nguyên

2. Kể cho bạn nghe về một nhân vật tiêu biểu của tỉnh Hải Dương
mà em biết.
Gợi ý
– Tên của nhân vật tiêu biểu đó là gì?
– Quê của nhân vật đó ở đâu?
– Đóng góp của nhân vật đó với quê hương, đất nước.
Hôm nay,
tớ muốn kể về
ông Lê Thanh Nghị.
Ông quê ở huyện
Gia Lộc...

24

VẬN DỤNG, MỞ RỘNG
1. Sưu tầm tranh, ảnh nhân vật tiêu biểu của tỉnh Hải Dương mà
em biết.

DANH Y TUỆ TĨNH

2. Chia sẻ nhân vật trong tranh, ảnh em đã sưu tầm.
Tớ sưu tầm tranh
về danh y Tuệ Tĩnh.
Ông quê ở huyện
Cẩm Giàng...

25

CHỦ ĐỀ 5 LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG TỈNH HẢI DƯƠNG
KHỞI ĐỘNG, KẾT NỐI
Quan sát hình ảnh và cho biết, các hình ảnh này thường thấy ở đâu?

Hình 1

Hình 2
26

KHÁM PHÁ
1. Quan sát hình ảnh sau:
– Kể tên một số lễ hội tiêu biểu ở tỉnh Hải Dương.
– Kể tên những lễ hội mà em biết hoặc đã tham gia.

Hình 1. Lễ hội Côn Sơn,
thành phố Chí Linh

Hình 2. Lễ hội đền Tranh,
huyện Ninh Giang

Hình 3. Lễ hội đền Quát,
huyện Gia Lộc

27

2. Quan sát các hình ảnh và kể tên các hoạt động thường diễn ra
trong lễ hội.

28

Hình 1. Lễ dâng hương

Hình 2. Lễ rước kiệu

Hình 3. Đua thuyền

Hình 4. Múa lân

Hình 5. Chơi cờ người

Hình 6. Xin chữ

3. Quan sát tranh và nói tên các việc làm đúng khi tham gia lễ hội.

Hình 1

Hình 2

Hình 3

Hình 4
– Nêu thêm những việc cần làm để bảo vệ cảnh quan lễ hội.
29

LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
1. Kể với bạn tên lễ hội ở tỉnh Hải Dương mà em đã được học.
Tớ được học
về lễ hội...

2. Làm tờ rơi tuyên truyền việc nên làm khi tham gia lễ hội.

30

VẬN DỤNG, MỞ RỘNG
1. Sưu tầm tranh, ảnh về một lễ hội ở tỉnh Hải Dương mà em biết.

2. Giới thiệu với bạn về lễ hội ở tranh, ảnh em sưu tầm.
Tớ sưu tầm ảnh
lễ hội Văn miếu Mao Điền
ở huyện Cẩm Giàng...

31

CHỦ ĐỀ 6 TRUYỀN THỐNG TƯƠNG THÂN, TƯƠNG ÁI
KHỞI ĐỘNG, KẾT NỐI
Các bạn nhỏ trong mỗi hình sau đang làm gì?

Hình 1

Hình 2
32

KHÁM PHÁ
1. Quan sát hình ảnh và thực hiện yêu cầu:
– Kể tên hoạt động trong mỗi hình.
– Hoạt động đó diễn ra ở đâu?
– Em đã tham gia hoặc đã biết hoạt động nào?

Hình 1. Quyên góp ủng hộ
đồng bào gặp khó khăn tại trường
Tiểu học Lý Tự Trọng
(thành phố Hải Dương)

Hình 2. Chương trình Đông ấm
vùng cao tại trường Tiểu học
Tam Kỳ (huyện Kim Thành)

Hình 3. Chương trình Vòng tay
nhân ái tại trường Tiểu học Nguyễn Trãi
(thành phố Hải Dương)
33

2. Chia sẻ với bạn về những việc làm đem lại niềm vui và hạnh
phúc cho mọi người.

LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
1. Kể tên việc làm để giúp đỡ bạn trong các hình sau:

Hình 1

Hình 2

2. Kể lại việc em đã làm để giúp đỡ các bạn trong lớp hoặc bạn mà
em biết.
34

VẬN DỤNG, MỞ RỘNG
Chia sẻ những việc tốt em đã làm để giúp đỡ người gặp khó khăn ở
nơi em sống.

35

GIẢI THÍCH TỪ NGỮ
Từ ngữ
Cảnh quan

Nghề truyền
thống

Giải thích

Trang

Cảnh đẹp tự nhiên hoặc do con người
tạo ra (theo Từ điển Tiếng Việt, Hoàng 2, 3, 5, 6, 9,
Phê - Chủ biên, NXB Hồng Đức, 10
2016).
Nghề đã được hình thành từ lâu đời,
tạo ra những sản phẩm độc đáo, có 2, 11, 13, 14,
tính riêng biệt, được lưu truyền và phát 15
triển đến ngày nay hoặc có nguy cơ bị
mai một, thất truyền (theo Nghị định số
52/2018/NĐ-CP).

Di tích lịch sử
- văn hoá

Công trình xây dựng, địa điểm và các
di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc 2, 16, 19, 20,
công trình, địa điểm đó có giá trị lịch 21
sử, văn hoá, khoa học (theo Luật Di
sản Văn hoá 28/2001/QH-10, sửa đổi,
bổ sung năm 2009).

Lễ hội
truyền thống

Hình thức sinh hoạt văn hoá cộng đồng
được tổ chức theo nghi lễ truyền thống,
2, 26
nhằm đáp ứng nhu cầu tinh thần của
nhân dân (theo Nghị định 110/2018/
NĐ-CP).

Tương thân,
tương ái

Có tình cảm thân yêu, gắn bó với nhau,
thương yêu nhau (theo Từ điển Tiếng 2, 32
Việt, Viện Ngôn ngữ học, Hoàng Phê
- Chủ biên, NXB Đà Nẵng, 2003).

36